7. Emisyon Grubu, Türk finans tarihine "Milyonluk Banknotlar Dönemi" olarak geçen, enflasyonun ve sıfırların adeta kontrolden çıktığı, cüzdanlarımızda dünyanın en büyük küpürlü paralarını taşıdığımız efsane seridir. 1979 yılından başlayarak 2005 yılına kadar tam 26 yıl boyunca tedavülde kalan bu seri, cumhuriyet tarihinin en uzun süre piyasada kalan ve en çok çeşitliliğe (kupür sayısına) sahip emisyon grubudur.

​

Bu seriyi özel kılan, ekonomi tarihimizin en çalkantılı hiperenflasyon sürecini yansıtması ve tam 15 farklı değerde (kupürde) para barındırmasıdır.

​

 

Sıfırların Yarışı: 10 Liradan 20 Milyona Uzanan Yolculuk

 

7. Emisyon ilk başladığında piyasaya sürülen en büyük para 500 Türk Lirası idi. Ancak 1980'li ve 1990'lı yıllarda yaşanan kronik yüksek enflasyon nedeniyle paranın değeri o kadar hızlı düştü ki, Merkez Bankası piyasadaki nakit ihtiyacını karşılayabilmek için sürekli daha büyük paralar basmak zorunda kaldı. Süreç tam bir sıfır ekleme yarışına döndü:

​

• Binlikler Dönemi: Önce 1.000, 5.000 ve 10.000 liralık banknotlar çıktı.

• Milyonluklar Dönemi (1995): Enflasyon o kadar büyüdü ki, cumhuriyet tarihinde ilk kez 1.000.000 (1 Milyon) liralık banknot basıldı.

• Dünya Rekoruna Doğru (2001): Sıfırlar durdurulamadı; sırasıyla 5, 10 ve nihayet 20.000.000 (20 Milyon) liralık banknot piyasaya sürüldü. Bu para basıldığında, dünyada tedavüldeki en çok sıfıra sahip nominal değerdeki para unvanını aldı ve Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.

 

Bu süreçte paranın değeri o kadar düşmüştü ki, serinin başında kağıt para olan 10, 100, 500 ve 1.000 liralar zamanla değersizleşerek yerini madeni paralara bıraktı, hatta bir süre sonra tamamen tedavülden kalktı.

​

 

Tasarım Çeşitliliği ve Sanatsal Kimlik

​

7. Emisyon grubu çok uzun bir zaman dilimine yayıldığı için tek bir tasarım diline sahip değildi. İlk basılan küçük kupürler ile sonradan basılan milyonluk banknotlar arasında ciddi teknoloji ve tasarım farkları vardı. Tüm paraların ön yüzünde Mustafa Kemal Atatürk'ün portreleri yer alırken, arka yüzlerde Türk kültürünün, edebiyatının ve mimarisinin sembol isimleri ile mekanlarına yer verildi:

​

• 10.000 Lira: Arka yüzünde ünlü felsefeci ve mutasavvıf Mevlana Celaleddin-i Rumi yer alıyordu.

• 50.000 Lira: TBMM binası ve cumhuriyetin sembolü olan Ankara Etnoğrafya Müzesi görseli vardı.

• 250.000 Lira: Osmanlı mimarisinin şaheseri olan Alanya Kalesi'nden Kızılkule manzarasını taşıyordu.

• 500.000 Lira: Çanakkale Şehitleri anısına yapılan Çanakkale Şehitleri Anıtı gravürü yer alıyordu.

• 1.000.000 Lira: Dünyanın en önemli baraj projelerinden biri olan milli gururumuz Atatürk Barajı görseliyle basılmıştı.

• 5.000.000 Lira: Türk şiirinin ve edebiyatının ölümsüz ismi Yunus Emre'nin anıt mezarı yer alıyordu.

• 10.000.000 Lira: Piri Reis'in dünyaca ünlü Tarihi Dünya Haritası ile süslenmişti.

• 20.000.000 Lira: Serinin ve dönemin en büyük parası olan bu banknotun arkasında, Efes Antik Kenti'ndeki Celsius Kütüphanesi gravürü bulunuyordu.

 

 

Bir Dönemin Sonu: Paradan 6 Sıfırın Atılması

​

7. Emisyon grubunun yarattığı bu "bol sıfırlı" hayat, günlük yaşamda matematiksel işlemleri, muhasebe kayıtlarını, yazar kasaları ve bankamatikleri tam bir kabusa çevirmişti. Milyarların, trilyonların ve katrilyonların havada uçuştuğu bu ekonomik karmaşaya son vermek adına 2004 yılında tarihi bir karar alındı.

​

1 Ocak 2005 tarihinde Türk lirasından 6 sıfır atıldı ve geçici olarak Yeni Türk Lirası (YTL) adıyla 8. Emisyon grubu paralar piyasaya sürüldü. 7. Emisyon grubunun o meşhur milyonluk banknotları, 2005 yılı boyunca YTL ile birlikte ortaklaşa kullanıldı ve 31 Aralık 2005 gecesi itibarıyla resmen tedavülden kaldırılarak bir devri kapattı.