1000 Liranın Hikayesi

1980’li yillar darbelerle ic karisikliklarla gecmis ve 1980 li yılların sonuna dogru enflasyonun %60-70 bandına yerleşmisti. Piyasaya daha büyük kupürlü banknotların sürülmesi, kağıt 1000 TL’nin değerini günlük küçük alışveriş seviyesine düşürmüştü. Paranın matbaa, filigran ve özel mürekkep gibi üretim maliyetlerinin kendi nominal değerini aşması üzerine, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı 1264 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayanarak idari bir karar almış bu doğrultuda 7. Emisyon grubu içindeki kağıt 1000 TL tedavülden kaldırılmıti. 1 Ocak 1990 itibarıyla Darphane tarafından basılan pirinç alaşımlı madeni 1000 TL piyasaya sürülmüştü. Ama 1000 liranın serüveni burada bitmedi.

Ulkede siyasi ve ekonomik krizler son bulmuyordu.Ugur Mumcu,Eşref Bitlis,Turgut Özal cinayetleri gibi birçok olaydan sonra 1994 ekonomik krizi patlak vermis ve %120’yi aşan enflasyon yüzünden madeni 1000 TL'nin yapısını ikinci kez değiştirmiştir. Piyasaya bol sıfırlı banknotlar girerken 1000 TL'nin satın alma gücü tamamen sıfırlanmış ve paranın üretiminde kullanılan bakır, nikel ve çinko alaşımının uluslararası metal değeri, paranın üzerindeki nominal değeri geçmişti. Halkın paraları eriterek hurda olarak satmasını engellemek amacıyla Hazine ve Darphane Genel Müdürlüğü 1996 yılında paranın çapını ve ağırlığını yarı yarıya küçülterek yeniden basmıştır. 1990'ların sonunda enflasyon nedeniyle 100, 250 ve 500 liralık madeni paraların tedavülden kalkmasıyla birlikte, bu küçültülmüş 1000 TL piyasada dolaşan en küçük ve en değersiz madeni para birimi haline gelmiştir.

Iste resimde bulunan kağıt 1000 tl Türkiye Cumhuriyetinin son kağıt 1000 lirasi ve sırasıyla madeni halleri de gözükmektedir.

Not: 2005 de sıfırlar atıldığında en küçük madeni paramız 25 bin tlydi.